Θεωρία Συνόλων

Από μικρή ηλικία θεώρησα ιδιαιτέρως θολό το διαχωρισμό αισιοδοξίας και απαισιοδοξίας. Ανίκανος να μπορέσω να μπλέξω ορθολογισμό και συναίσθημα, δε μπόρεσα ποτέ να χαθώ και εγώ σε μια τέτοια παραφροσύνη. Ένα ποτήρι μισοάδειο και ένα μισογεμάτο είχαν πάντα την ίδια ποσότητα νερού. Η διαφορά έγκειται στην ικανότητα του ανθρώπου να ξεδιψάσει. Έτσι, σαν τον Wole Soyinka και εγώ, απέρριψα αυτές τις λέξεις όπως οπτιμισμός και πεσιμισμός αρκετά νωρίς ανήμπορος να βρω τη διαχωριστική γραμμή αλλά και αδιαφορώντας στο να προσπαθήσω.

Υιοθετώντας προσωρινά τη μέση χρήση που κατέλαβαν οι όροι αυτοί σήμερα, περνώ στη θεωρία συνόλων. Αν ορίσουμε ως χώρο την ανθρώπινη ύπαρξη, τότε αισιοδοξία και πεσιμισμός αποτελούν δυο σύνολα του χώρου αυτού. Υπάρχει, λοιπόν, ένα μεγάλο σύνολο τομής μεταξύ αυτών των δύο, που φαντάζομαι μπορεί να γίνει κοινώς αποδεκτό ως ρεαλισμός, και είναι η αντίληψη του οποίου θα κατατάξει τον εκάστοτε άνθρωπο σε καθένα από τα δυο αυτά σύνολα.

Στο μυαλό μου, ο πεσιμισμός δεν είναι τίποτα άλλο από περιοδικές εκρήξεις άκρατης εσωτερικής αισιοδοξίας. Κι αυτό γιατί πρέπει κανείς να έχει γνωρίσει την ομορφιά, τη χαρά και τον έρωτα, πρέπει να έχει ζήσει κάτω από το γαλάζιο και μέσα στο πράσινο, πρέπει να έχει ελπίσει, να έχει ονειρευτεί και να έχει φανταστεί ώστε να φτάσει σε μια απογοήτευση. Και τα δύο σύνολα κινούνται με βάση το ανικανοποίητο.

Γι’ αυτό και οι δύο άνθρωποι ζουν ο ένας μέσα από τον άλλο και ο διαχωρισμός τους δεν είναι παρά μόνο μια αναπόδεικτη θεωρία. Αν κάποιος ‘’προβλέπει’’ ένα όμορφο μέλλον, τότε κάποιος μπορεί να νιώθει ένα σκληρότερο παρόν. Και σε αυτή την περίπτωση, το ίδιο νερό υπάρχει για όλους. Αν οι μεν έχουν τη θέληση και την ενέργεια να ερωτευτούν το καλό ή το κακό, θεούς μα και δαίμονες, ό,τι τους πικραίνει και ό,τι τους χαράζει χαμόγελα, είμαι και εγώ που ερωτεύτηκα τις ιδέες μου, τα όνειρα και τα ιδανικά μου, ερωτεύτηκα την ύπαρξη ανθρώπων σαν κι αυτούς, και είναι η έλλειψη αυτών, η προδοσία των ονείρων μας που προκαλεί οργή και θλίψη.

Μα είτε με απογοήτευση, είτε με αισιοδοξία στόχος είναι πάντα η αλλαγή. Θα αποκαλούμαι πεσιμιστής όταν χρειάζομαι ‘αισιόδοξους’ ανθρώπους να μου δώσουν ελπίδα. Μα δε θα μπορούσατε να χαρακτηριστείτε αισιόδοξοι αν δεν υπήρχα εγώ. Όπως το ψέμα χρειάζεται την ύπαρξη μιας αλήθειας για να μπορέσει να οριστεί ως ‘ψέμα’, έτσι και το όνειρο και η ελπίδα χρειάζεται το ρεαλισμό και μια συγκίνηση.  Προτείνεις σε κάποιον να ερωτευτεί όταν γνωρίζεις πως δεν το κάνει. Μέσα στο δωμάτιο και οι δύο κόσμους πλάθουμε, μόνο που τα παράθυρα σε κάποιους φωτίζουν περισσότερο. Επιλέγεις να βάψεις την αγάπη κόκκινη, το φίλο μπλε, μα και να δώσεις χρώμα ακόμα και σε αυτά που σε θλίβουν, σε αυτά που σε θυμώνουν. Κάνεις το φασίστα κίτρινο και τον πόλεμο καφέ, το μετανάστη γαλάζιο και μου ομορφαίνεις τον κόσμο και σε ευχαριστώ. Μα εγώ επιλέγω να μη διαιρέσω την ίριδα, όλο το φως σε ό,τι με γεμίζει και καθόλου φως στις ασχήμιες του κόσμου. Και όταν βάλω όλα τα μαύρα μαζί, θα τα βάψω πάλι άσπρα για να μπορέσετε να τα ξανασχεδιάσετε.

Όταν μπεις σε ένα τραίνο κάποια καθίσματα κοιτούν μπροστά μα κάποια βλέπουν πίσω. Για να μπορέσεις να κοιτάς μπροστά, κάποιος μένει πίσω. Για να κάθεσαι εκεί σημαίνει ότι το θέλησες, για να αφήσεις το βλέμμα σου εκεί απ’ όπου φεύγεις σημαίνει ότι απλά δεν πρόλαβες την καλή τη θέση.

Εγώ πάντως θα διαλέγω πάντα διάδρομο για να μπορώ να αλλάζω. Στην τελική, το ζεμπέκικο μαζί θα το χορέψουμε...