Η μέρα τούτη αποτέλεσε μια ακόμη απόδειξη του κυκλικού χαρακτήρα του χρόνου. 4 χρόνια πριν ακριβώς ο τόπος αυτός γεννούσε άλλη μια κοινωνική μουτζούρα στο τεφτέρι της ιστορίας και η επίμονη άρνησή μας να διδαχθούμε θα μας κρατά για πάντα δέσμιους, να συνεχίζουμε να χύνουμε μελάνι εκεί που θα έπρεπε να ζωγραφίζουμε. Είναι πολλά που μπορεί να πει κανείς, μα δεν υπάρχει μεγαλύτερη κατάντια στη φύση από τα λιμνάζοντα νερά. Η στασιμότητα είναι που φέρνει βρώμα, ούτε η ξέρα μήτε και το ποτάμι. Ίσως μερικές φορές η στάχτη να γίνεται το καλύτερο λίπασμα.
Ανυπόφορα σταθερός αυτός ο κόσμος, και
πρόκειται για στασιμότητα βουτηγμένη σε αλαζονεία και παραλογισμό – θέτοντάς το
ωμά και άκομψα. Και η αποκρουστικότητα που προκαλεί έγκειται σε αυτό ακριβώς το
γεγονός, είναι η μόνη ‘τρέλα’ που δεν είναι ελκυστική και ενδιαφέρουσα.
Παρατηρεί κανείς κόσμο διχασμένο σε προκαθορισμένα στρατόπεδα κλειδωμένα στο ίδιο κλουβί να
αντιμάχονται για λόγους τόσο ακατανόητους και ασύλληπτους για λογικούς
ανθρώπους, που η έννοια της λογικής και της λογικότητας γίνεται πια θωλή και
αμφισβητίσιμη. Διαμάχες για το ποιος είναι περισσότερο άνθρωπος, ενώ μέσης
νοημοσύνης άνθρωποι να αποφασίζουν για την αξία ή μη του άλλου να στεγάζεται.
Πρόκειται για εικόνες σίγουρα ξένες και ακαθόριστες για κάποιον που έχει
αναγνωρίσει τα όρια και τις δυνατότητες της ανθρώπινης ύπαρξης. Δικαίως,
λοιπόν, ο Ζ. Σαραμανγκού αμφισβητεί το Λάιμπνιτζ, ο οποίος διατύπωσε ότι ο
κόσμος είναι όσο καλύτερος γίνεται.
Θα μπορούσα να το ανεχτώ αυτό οριακά όταν η
ευτυχία κυβερνόταν και είχε οδηγό μια ακόρεστη ηλιθιότητα, αλλά τώρα μέχρι και
η ανούσια αυτή ευτυχία που τύφλωνε τους λαούς είναι απούσα. Και ενώ θα περίμενε
κανείς μια αφύπνιση, αυτή δεν ήρθε, και αυτό είναι το αποτέλεσμα ενός χρόνιου
πνευματικού ξεπεσμού και εξελικτικής αδράνειας.
Η ατομική αφύπνιση προέχει της κοινωνικής και
προϋπόθεση αυτής είναι η σκέψη. H σκέψη με τη σειρά της χρειάζεται έναν οργανισμό
ζώντανο και ενεργό για να ευδοκιμήσει, απαιτεί θέληση και ουσιώδη φιλοδοξία. Αν
ο άνθρωπος στερήθηκε και απαρνήθηκε τις νοητικές του δυνατότητες προτιμώντας
μια βολική - καθαρά βιολογική και ούτε καν πνευματική - σταθερότητα αντί της
ατομικής εξέλιξης, τότε τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να αποβούν μοιραία. Σε
έναν άκρως ντετερμινιστικό κόσμο ο άνθρωπος είχε τη μοναδική ευκαιρία
αυτοκαθορισμού και αλόγιστα και άκοπα αποφάσισε να αποτινάξει την ευθύνη αυτή.
Όποιος γυρνάει την πλάτη στο φως ακολουθεί τη
σκιά του. Το άβολο και προκλητικό είναι να κινηθείς προς το φως και να αφήσεις
τη σκιά σου πίσω. Τόσο απλά δηλώνει η φύση τις δυο μας επιλογές και εμείς ακόμα
πιο απλά αποφασίσαμε ότι το φως μας φοβίζει. Έτσι καταλήξαμε να στεκόμαστε
αδιάφοροι και αμέτοχοι στις ανεξάντλητες ορέξεις του καθενός, να κλείνουμε
μάτια και αυτιά στις καταπατήσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων, να δικάζουμε τον
συνάνθρωπο και να αγνοούμε επιδεικτικά το φυσικό και πνευματικό πλούτο της
καταραμένης αυτής γης. Τι άλλο να περίμενε βέβαια κανείς από όντα που ιεραρχούν
το χρήμα και τον πόλεμο υπεράνω της εκπαίδευσης…